ه منظور سنجش سختی کانی ها ویا سنگ ها ده کانی را به عنوان مبنای سختی انتخاب کرده اند که از لحاظ سخت بودن هرکدام یک درجه کامل فرق دارند. زیرا بعضی سنگx9dها از هم دیگر نیم درجه قیاسی فرق دارند. وبا ما لش دادن این ده سنگ میتوان سختی سایر کانی ها را با آنها مقایسه کرد. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است.این مقیاس توسط کانی شناس آلمانی فردریک موس ابداع شدو
در این مقیاس، ترم ترین کانی ویا تالک با درجه سختی ۱ و سخت ترین کانی الماس با درجه سختی ۱۰ می باشد.
| درجه سختی | کانی | سختی مطلق | تصویر |
|---|---|---|---|
| ۱ | تالک (Mg۳Si۴O۱۰(OH)۲) | ۱ | |
| ۲ | ژیپس (CaSO۴middot;۲H۲O) | ۲ | |
| ۳ | کلسیت (CaCO۳) | ۹ | |
| ۴ | فلوئوریت (CaF۲) | ۲۱ | |
| ۵ | آپاتیت (Ca۵(PO۴)۳(OH-,Cl-,F-) | ۴۸ | |
| ۶ | فلدسپار (KAlSi۳O۸) | ۷۲ | |
| ۷ | کوارتز (SiO۲) | ۱۰۰ | |
| ۸ | توپاز (Al۲SiO۴(OH-,F-)۲) | ۲۰۰ | |
| ۹ | کروندم (Al۲O۳) | ۴۰۰ | |
| ۱۰ | الماس (C) | ۱۵۰۰ |
منبع : ویکی پدیا